Kredit shartnomani qanday tekshirish kerak?

Kredit shartnomani tekshirishda foiz stavkasi (norma 25-35% yillik), oylik to'lov (daromadning 30% dan oshmasin), va jarimalar (kuniga 0.1% dan ko'p bo'lmasin) ga e'tibor bering. Tekshir.com da PDF yuklab, AI darhol tahlil qiladi.

Mehnat huquqlari buzilsa nima qilish kerak?

Ish beruvchi qonun buzgan bo'lsa: Mehnat inspeksiyasiga murojaat qiling; sudga da'vo bering (3 oy muhlat); Adliya vazirligi yoki prokuraturaga shikoyat yuboring. O'zbekiston Mehnat kodeksi 161-moddasi asosida ish haqini o'z vaqtida to'lamaslik jarima bilan jazolanadi.

Ijara shartnomada ijarachilar huquqlari nimalar?

Fuqarolik kodeksiga ko'ra ijarachilar: shartnomada belgilangan narxdan tashqari to'lov talab qilinmasligi, kommunal to'lovlar aniq belgilanishi, chiqarishdan kamida 1 oy avval ogohlantirish huquqiga ega.

Shartnomaga bir tomonlama o'zgartirish kiritish mumkinmi?

Yo'q. Fuqarolik kodeksi 355-moddasi asosida shartnomaga bir tomonlama o'zgartirish qonuniy emas. O'zgartirish uchun qo'shimcha kelishuv (ikki tomon imzosi) talab etiladi.

Tekshir.com xizmatlari bepulmi?

Ha, Tekshir.com da barcha xizmatlar bepul: shartnoma tahlili, huquqiy maslahat chat, qonunlar kutubxonasi. Tizim O'zbekiston qonunlari asosida ishlaydi va har bir javobda aniq qonuniy asoslar keltiriladi.

Nikohni bekor qilish: FHDYO orqalimi yoki sud orqali? (2026)

Muammo

Ajrashishga qaror qilgan ko'pchilik birinchi savolda adashadi: "Qayerga borish kerak — FHDYO (fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi)gami yoki sudgami?" Noto'g'ri eshikni tanlash vaqt va asabni yeydi: FHDYO bola bor ishni qabul qilmaydi, sud esa hech qanday bahsi bo'lmagan oddiy holatni ortiqcha cho'zib yuborishi mumkin.

Bu yerda asosiy mezon ikkitta: voyaga yetmagan farzand bor-yo'qligi va tomonlar o'rtasida nizo (rozilik) bor-yo'qligi. Aynan shu ikki narsa sizning yo'lingizni belgilaydi.

Qonun nima deydi

Nikohni bekor qilish tartibi O'zbekiston Respublikasi Oila kodeksi (1998) bilan tartibga solinadi. Kodeks ikki xil tartibni ajratadi:

1. FHDYO orqali (soddalashtirilgan tartib). Oila kodeksining tegishli moddalariga ko'ra, agar er-xotinning o'zaro roziligi bo'lsa va ularning umumiy voyaga yetmagan farzandi bo'lmasa, nikoh FHDYOda bekor qilinadi. Bu eng tez va arzon yo'l. FHDYO ariza topshirilgandan so'ng qonunda belgilangan kutish muddati o'tgach guvohnoma beradi — bu muddat tomonlarga o'ylab ko'rish uchun beriladi.

Qonun ayrim alohida hollarda (masalan, ikkinchi tomon sud tomonidan bedarak yo'qolgan, muomalaga layoqatsiz deb topilgan yoki muayyan muddatga ozodlikdan mahrum etilgan bo'lsa) bir tomonning arizasi bilan ham FHDYO orqali ajratishni nazarda tutadi — bunda bola bor-yo'qligi hal qiluvchi ahamiyatga ega emas.

2. Sud orqali (umumiy tartib). Quyidagi hollarda nikoh faqat sud orqali bekor qilinadi:

er-xotinning umumiy voyaga yetmagan farzandi bo'lsa;
tomonlardan biri ajrashishga rozi bo'lmasa;
mol-mulkni bo'lish, bola bilan yashash, aliment kabi nizolar bo'lsa.

Sud nafaqat nikohni bekor qiladi, balki bola kim bilan qoladi, aliment qancha bo'ladi, mol-mulk qanday bo'linadi degan masalalarni ham hal qilishi mumkin.

Aniq modda raqamlari va kutish muddatining aniq qiymati o'zgarishi mumkin — eng so'nggi tahririni quyidagi lex.uz havolasidan tekshiring.

Bosqichma-bosqich yechim

1-qadam. O'zingizni tekshiring — qaysi yo'l sizniki? Voyaga yetmagan bolangiz bormi? Ikkalangiz ham rozimisiz? Mol-mulk yoki bola masalasida nizo bormi? Agar bola yo'q va ikkalangiz rozi bo'lsangiz — FHDYO. Bola bor yoki bahs bor bo'lsa — sud.

2-qadam. FHDYO yo'li (rozilik + bola yo'q).

Ikkala tomon birgalikda yashash joyidagi yoki nikoh qayd etilgan FHDYOga ariza topshiradi.
Pasportlar va nikoh guvohnomasi kerak bo'ladi.
Davlat boji to'lanadi.
Qonunda belgilangan kutish muddati o'tgach, ajrashish guvohnomasi beriladi.

3-qadam. Sud yo'li (bola yoki nizo bor).

Da'vo arizasi tuziladi va tegishli sudga topshiriladi (odatda javobgarning yashash joyidagi sud).
Ariza, nikoh guvohnomasi nusxasi, bolalarning tug'ilganlik guvohnomalari, davlat boji to'langani haqidagi hujjat ilova qilinadi.
Sud majlisida tomonlar tinglanadi; sud yarashtirishga muddat berishi mumkin.
Qaror chiqqach, u asosida FHDYOda ajrashish qayd etiladi.

4-qadam. Elektron imkoniyatdan foydalaning. Bir qator FHDYO xizmatlarini my.gov.uz yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali elektron tarzda boshlash mumkin — bu navbatda turishni kamaytiradi. Portalda mavjud xizmat ro'yxatini va talab qilinadigan hujjatlarni oldindan ko'rib chiqing.

5-qadam. Hujjatlaringizni tekshiring. Davlat boji miqdori, ariza shakli va kutish muddati vaqt o'tishi bilan yangilanishi mumkin. Murojaat qilishdan oldin rasmiy manbadan aniqlang yoki bepul maslahat oling.

Manbalar

O'zbekiston Respublikasi Oila kodeksi (1998) — https://lex.uz/docs/-104720

Ushbu ma'lumot 2026-06-15 holatiga ko'ra tayyorlangan. Qonunlar va aniq raqamlar (modda, davlat boji, kutish muddati) o'zgarishi mumkin — yuqoridagi manbani tekshiring. Bu yuridik maslahat emas; jiddiy holatda advokatga murojaat qiling. Tekshir.com da bepul tekshirish va maslahat mavjud.