Ko‘pchilik fuqarolarimiz pensiyaga chiqish tartibi, kerakli yosh va ish staji (ish tajribasi) haqida aniq bilmaydi. Pensiyaga chiqish har bir inson uchun muhim bosqich. Quyida asosiy shartlar va amaliy qadamlarni oddiy tilda tushuntirib beramiz.

Pensiyaga chiqish shartlari

O‘zbekiston Respublikasida davlat pensiyasini olish uchun quyidagi asosiy shartlar mavjud:

1. Yosh talabi

  • Erkaklar uchun: 60 yoshga to‘lishi kerak.
  • Ayollar uchun: 55 yoshga to‘lishi kerak.

Bu yoshga yetgan fuqarolar pensiyaga chiqish huquqiga ega bo‘ladi. Ba’zi hollarda, masalan, og‘ir va zararli ish sharoitida ishlaganlar uchun yoki nogironlik bo‘yicha, yosh talabi qisqartirilishi mumkin.

2. Ish staji (ish tajribasi)

  • Pensiyaga chiqish uchun kamida 20 yil ish staji (rasmiy mehnat faoliyati) bo‘lishi shart.
  • Ish staji — bu rasmiy ravishda mehnat daftarchasiga yozilgan yoki boshqa hujjatlar bilan tasdiqlangan ishlagan yillar.

Agar ish staji 20 yildan kam bo‘lsa, ayrim hollarda ijtimoiy pensiya tayinlanishi mumkin, lekin bu miqdori kamroq bo‘ladi.

[O‘zbekiston Respublikasi "Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida"gi Qonun]

Ish stajiga nimalar kiradi?

  • Rasmiy ishlagan yillar (mehnat daftarchasida yozilgan)
  • Harbiy xizmat muddati
  • Oliy o‘quv yurtida to‘liq kunduzgi bo‘limda o‘qigan yillar
  • Bolani parvarish qilish ta’tili (muayyan muddatgacha)
  • Boshqa qonunda belgilangan davrlar

Nima qilish kerak? (Amaliy qadamlar)

  1. Yoshingiz va ish stajingizni aniqlang.
    • Mehnat daftarchangizni va boshqa hujjatlarni tekshiring.
  2. Mahalla yoki ish joyingiz orqali Pensiya jamg‘armasiga murojaat qiling.
    • Hujjatlar ro‘yxatini so‘rang.
  3. Quyidagi hujjatlarni tayyorlang:
    • Pasport
    • Mehnat daftarchasi
    • Ish stajini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar (agar kerak bo‘lsa)
    • Harbiy xizmat yoki o‘qish to‘g‘risidagi hujjatlar (agar mavjud bo‘lsa)
  4. Pensiya jamg‘armasiga borib, ariza yozing.
    • Hujjatlarni topshiring.
  5. Natijani kuting.
    • Arizangiz ko‘rib chiqiladi va pensiya miqdori hisoblab beriladi.

Qayerga murojaat qilish kerak?

  • O‘zbekiston Respublikasi Pensiya jamg‘armasi (hududingizdagi bo‘lim)
  • Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz)
  • Rasmiy huquqiy ma’lumot uchun: lex.uz

Hayotiy misol

Masalan, 1964-yilda tug‘ilgan ayol 2024-yilda 60 yoshga to‘ladi. U 22 yil rasmiy ishlagan. U pensiyaga chiqish uchun mahallasidagi Pensiya jamg‘armasiga boradi, hujjatlarini topshiradi va pensiya tayinlanadi.

Bu ma’lumot maqsadida, jiddiy holatda advokat bilan yoki lex.uz da maslahatlashing.