Nogironlik (ya'ni, sog'ligidagi cheklov tufayli doimiy yoki uzoq muddatli mehnatga, o'qishga, kundalik hayotga to'liq qodir bo'lmaganlik) guruhini olish uchun O'zbekistonda maxsus tartib mavjud. Ko'pchilik bu jarayon murakkab deb o'ylaydi, lekin asosiy bosqichlarni bilsangiz, ish osonlashadi.
Nogironlik guruhini olish uchun asosiy shartlar
Nogironlik guruhini olish uchun insonda doimiy yoki uzoq muddatli sog'liq muammosi bo'lishi kerak. Bu muammo natijasida odam ishlash, o'qish yoki oddiy hayotiy ehtiyojlarini o'zi bajara olmasligi kerak.
Muhim: Nogironlik guruhini faqat shifokorlar va maxsus komissiya (MSEK — Tibbiy-mehnat ekspert komissiyasi) belgilaydi. O'zingiz yoki qarindoshlaringiz bu qarorni mustaqil qabul qila olmaydi.
[O'zbekiston Respublikasi "Nogironligi bo'lgan shaxslarning huquqlari to'g'risida"gi Qonun]
Asosiy bosqichlar
1. Tibbiy ko'rikdan o'tish
Avvalo, siz doimiy yoki uzoq muddatli kasallik (masalan, yurak, asab, harakat, ko'rish, eshitish, ruhiy yoki boshqa kasallik) tufayli shifokorga murojaat qilasiz. Shifokor sizni tekshiradi va kerakli tahlillar, davolanishlarni tayinlaydi.
2. Yo'llanma olish
Agar shifokor sizda nogironlik belgilari bor deb hisoblashsa, sizga MSEK (Tibbiy-mehnat ekspert komissiyasi)ga yo'llanma beradi. Bu yo'llanma poliklinika yoki shifoxona tomonidan rasmiylashtiriladi.
3. Hujjatlarni tayyorlash
Quyidagi hujjatlar kerak bo'ladi:
- Pasport yoki ID karta
- Tibbiy ma'lumotnoma va tahlil natijalari
- Shifokor yo'llanmasi
- Agar ishlagan bo'lsangiz, ish joyidan ma'lumotnoma
4. MSEK komissiyasidan o'tish
MSEK — bu maxsus komissiya. Ular sizni ko'rib chiqadi, sog'lig'ingiz holatini baholaydi va nogironlik guruhini belgilaydi (1, 2 yoki 3-guruh). Ba'zan qo'shimcha tahlillar yoki ekspertiza so'rashi mumkin.
5. Qaror va guvohnoma olish
MSEK qaror qabul qiladi va sizga nogironlik guvohnomasi (rasmiy hujjat) beradi. Bu hujjat asosida siz davlat tomonidan beriladigan imtiyoz (yordam) va to'lovlardan foydalanishingiz mumkin.
Nima qilish kerak? (amaliy qadamlar)
- Sog'lig'ingizda doimiy muammo bo'lsa, mahalla poliklinikasiga boring.
- Shifokorga kasallik tarixingiz va hozirgi holatingizni tushuntiring.
- Shifokor tavsiyasi bilan barcha tahlillar va davolanishlarni bajaring.
- Agar shifokor zarur deb hisoblasa, MSEKga yo'llanma oling.
- Kerakli hujjatlarni to'plang va MSEKga murojaat qiling.
- MSEK komissiyasidan o'ting va qarorni kuting.
- Nogironlik guvohnomasini oling.
Qayerga murojaat qilish mumkin?
- Mahalla yoki tuman poliklinikasi (birinchi bosqich)
- Tibbiy-mehnat ekspert komissiyasi (MSEK)
- Yuridik yordam uchun: lex.uz (qonunlar), sud.uz (sudga murojaat), reestr.uz (ro'yxatga olish), mehnat.uz (mehnat huquqlari)
Hayotiy misol:
Dilshod 35 yoshda, og'ir avtohalokatdan so'ng yurishida muammolar paydo bo'ldi. U avval mahalla poliklinikasiga bordi, shifokorlar uni tekshirdi va barcha tahlillarni o'tkazdi. Keyin unga MSEKga yo'llanma berildi. Dilshod kerakli hujjatlarni to'plab, MSEKga bordi va 2-guruh nogironlik olganidan so'ng, davlat yordamidan foydalana boshladi.
bu ma'lumot maqsadida, jiddiy holatda advokat bilan yoki lex.uz da maslahatlashing.